Xin thêm thời gian trước khi nhận lời mời làm việc là chuyện bình thường; với phần lớn vị trí, hai đến ba ngày làm việc là khoảng hợp lý, miễn bạn xin sớm, nói rõ ngày sẽ trả lời và trả lời đúng ngày đó. Người tuyển dụng không khó chịu vì bạn cân nhắc, họ khó chịu khi không biết bạn đang ở đâu.
Nhưng thời gian chờ chỉ có ích khi bạn dùng nó để làm việc cụ thể: đọc lại thư mời, tính tổng giá trị, so với việc hiện tại, hỏi người nhà. Bài này đi qua cách xin, cách dùng thời gian chờ, cách phản ứng khi bị giục và ba mẫu trả lời cuối cùng. Ví dụ là anh Tuấn, tổ trưởng kho vận ở Đồng Nai, đang làm ổn ở chỗ cũ thì được một công ty phân phối mời sang làm giám sát kho, thư mời yêu cầu trả lời trong hai ngày.
Xin bao lâu là vừa
Không có con số chung cho mọi trường hợp. Bảng dưới đây là khoảng thường được chấp nhận, bạn điều chỉnh theo mức gấp của vị trí.
| Tình huống | Thời gian xin thường hợp lý | Lý do nên nêu |
|---|---|---|
| Vị trí mới ra trường, nhiều ứng viên | Một đến hai ngày | Muốn đọc kỹ và hỏi thêm vài điểm |
| Người đang đi làm, cần cân nhắc chuyển việc | Hai đến ba ngày làm việc | Cần so với việc hiện tại và bàn với gia đình |
| Vị trí quản lý, phải chuyển chỗ ở | Ba ngày đến một tuần | Cần tính chuyện nhà ở, con cái, thời gian báo nghỉ |
| Đang chờ kết quả một vòng phỏng vấn khác | Nói thật hạn của bên kia, xin tối đa vài ngày | Muốn quyết định một lần cho trọn vẹn |
Anh Tuấn thuộc dòng thứ hai, lại có vợ đang mang thai, nên chuyện đổi giờ làm và đường đi là việc cả nhà. Anh xin thêm hai ngày, tổng cộng bốn ngày kể từ khi nhận thư. Anh không xin một tuần, vì biết vị trí giám sát kho cần người sớm và xin quá dài sẽ làm bên kia nghĩ anh không thật sự quan tâm.
Câu xin thời gian mẫu
Một lời xin tốt có bốn phần: cảm ơn, khẳng định quan tâm, lý do ngắn, ngày giờ cụ thể sẽ trả lời. Thiếu ngày giờ là thiếu phần quan trọng nhất.
- Qua điện thoại: "Dạ em cảm ơn anh/chị, em rất quan tâm đến vị trí giám sát kho. Vì đây là lần chuyển việc lớn, em cần bàn với gia đình về giờ làm và đường đi. Em xin phép trả lời anh/chị trước mười giờ sáng thứ hai ạ."
- Qua thư: "Em cảm ơn anh/chị đã gửi thư mời. Em rất mong được làm việc cùng công ty. Để quyết định trọn vẹn, em xin thêm thời gian đến hết ngày thứ hai tuần sau để đọc kỹ các điều khoản và trao đổi với gia đình. Trong thời gian này nếu có câu hỏi, em sẽ gửi lại anh/chị ngay ạ."
- Khi kèm câu hỏi: "Em có ba câu hỏi nhỏ về ca làm, phụ cấp và thời gian thử việc, em gửi ngay sau đây. Sau khi nhận được trả lời, em sẽ phản hồi trong vòng một ngày ạ."
- Khi xin lần hai (chỉ khi thật cần): "Em xin lỗi vì phải xin thêm một ngày. Câu trả lời về ca đêm làm em cần tính lại việc đưa đón vợ đi khám. Em chắc chắn trả lời anh/chị trước trưa thứ ba ạ."
Câu xin lần hai chỉ nên dùng một lần và phải có lý do mới. Xin thêm vì "chưa nghĩ xong" lần thứ hai là dấu hiệu bạn đang chờ thứ gì khác, và người tuyển dụng thường đọc được điều đó.
Dùng thời gian chờ cho đúng việc
Bốn ngày của anh Tuấn được chia ra như sau. Thứ tự này áp dụng được cho hầu hết người đang cân nhắc đổi việc.
- Ngày đầu, đọc lại thư mời và liệt kê điều chưa rõ. Lương gộp hay thực nhận, ca làm, thử việc, phụ cấp, ngày bắt đầu. Gửi câu hỏi ngay trong ngày để có thời gian nhận trả lời.
- Ngày đầu, tính tổng giá trị lời mời. Lương, thưởng, phụ cấp, chi phí đi lại thêm hoặc bớt, giờ làm thêm. Viết thành một cột.
- Ngày hai, viết cột tương ứng cho việc hiện tại. Kể cả những thứ không thành tiền: quen việc, gần nhà, sếp tốt, lịch nghỉ ổn định.
- Ngày hai, nói chuyện với gia đình bằng hai cột này. Đưa ra con số, giờ giấc, đường đi, không chỉ đưa cảm giác "chỗ mới tốt hơn".
- Ngày ba, nếu có thể, hỏi một người từng làm ở đó hoặc làm cùng vị trí ở nơi khác. Hỏi về nhịp làm việc thật, không hỏi chuyện lương của người ta.
- Ngày ba, quyết định và soạn câu trả lời. Nếu muốn đề nghị điều chỉnh, soạn luôn đề nghị. Ngày bốn gửi đúng giờ đã hẹn.
Điểm quan trọng nhất là gửi câu hỏi ngay ngày đầu. Nhiều người dành hết thời gian chờ để suy nghĩ, đến ngày cuối mới hỏi, rồi lại phải xin thêm thời gian để chờ câu trả lời.
So lời mời với việc hiện tại trên cùng một bảng
Đặt hai lựa chọn cạnh nhau theo cùng các dòng giúp bạn và gia đình nhìn rõ, thay vì so cảm giác. Dưới đây là bảng anh Tuấn lập, chỉ ghi nhận xét, không ghi số cụ thể.
| Mục | Việc hiện tại | Lời mời mới |
|---|---|---|
| Thu nhập hằng tháng | Ổn định, có làm thêm giờ | Cao hơn một chút, ít làm thêm giờ hơn |
| Đường đi | Mười lăm phút | Gần bốn mươi phút, có ca đêm |
| Vai trò | Tổ trưởng, quen việc | Giám sát, quản lý hai tổ, học thêm phần mềm quản lý kho |
| Ổn định | Đã ký hợp đồng không xác định thời hạn | Thử việc, rồi hợp đồng có thời hạn |
| Lộ trình | Khó lên thêm vì sếp trực tiếp còn trẻ | Có kỳ xét lương hai lần một năm |
| Gia đình | Về nhà đúng giờ | Ca đêm rơi đúng tháng vợ sinh |
Nhìn bảng, anh Tuấn thấy điểm vướng không phải là lương mà là ca đêm vào đúng tháng vợ sinh. Nhờ vậy anh biết đề nghị duy nhất cần đưa ra: xin không xếp ca đêm trong hai tháng đầu, đổi lại anh nhận ca chiều cuối tuần.
Khi bị giục trả lời sớm hơn
Có lúc bạn vừa xin thời gian thì người tuyển dụng gọi lại: "Em cố gắng trả lời trong hôm nay nhé, bên chị còn mấy bạn đang chờ." Câu này có thể là sự thật, cũng có thể là cách tạo sức ép. Bạn không cần đoán. Hãy hỏi một câu: "Dạ, hạn cuối anh/chị cần em trả lời là khi nào ạ?" Nếu có hạn cụ thể, bạn quyết định trong hạn đó. Nếu không có hạn cụ thể, giữ ngày bạn đã hẹn và nói lại lý do.
Nếu bị giục gắt, kiểu "không trả lời ngay thì bên chị chuyển cho người khác", hãy cân nhắc hai điều. Một là vị trí có thể thật sự gấp, và bạn có thể rút ngắn bằng cách hỏi nhanh những điểm quan trọng nhất qua điện thoại ngay lúc đó. Hai là cách giục cũng cho bạn biết một chút về văn hoá nơi đó: nơi ép quyết định trong vài giờ cho một việc lớn có thể cũng là nơi ép bạn theo những cách khác sau này.
Anh Tuấn bị giục một lần. Anh hỏi hạn cuối, được trả lời là thứ hai, đúng ngày anh hẹn. Hoá ra người tuyển dụng chỉ muốn chắc anh không quên. Hỏi một câu đã gỡ được cả một tối lo lắng.
Những lỗi khiến thời gian chờ thành bất lợi
Xin thời gian mà không nói ngày trả lời. Bên kia không biết khi nào nên hỏi lại, và chờ trong khó chịu.
Im lặng hết thời gian chờ. Không câu hỏi, không cập nhật. Đến hạn mới trả lời khiến cuộc trao đổi thiếu thông tin mà lẽ ra bạn đã có.
Trễ hẹn dù chỉ vài giờ. Hẹn mười giờ thì trả lời trước mười giờ. Nếu cần thêm, báo trước giờ hẹn.
Lấy thời gian chờ để gây sức ép giả. Kéo dài để bên kia tưởng bạn có lựa chọn khác, trong khi không có. Đây là một dạng không thật thà và thường bị nhận ra.
Nghỉ việc chỗ cũ trước khi trả lời chỗ mới. Đừng báo nghỉ chỗ cũ khi chưa có xác nhận bằng văn bản từ chỗ mới, dù cảm thấy chắc chắn đến đâu. Thư mời có thể bị điều chỉnh, vị trí có thể bị tạm dừng vì lý do nội bộ, và bạn không kiểm soát được những việc đó.
Kể với đồng nghiệp chỗ cũ trong lúc còn đang cân nhắc. Tin đồn đi nhanh hơn quyết định. Nếu cuối cùng bạn ở lại, chuyện "định nhảy việc" có thể theo bạn ở kỳ xét lương tới. Chỉ bàn với gia đình và người bạn tin cậy ngoài công ty.
Ba mẫu trả lời đúng hạn
Đến giờ hẹn, câu trả lời của bạn nằm ở một trong ba dạng sau. Gửi bằng chữ, kể cả khi đã nói qua điện thoại.
- Nhận lời: "Em cảm ơn anh/chị đã chờ. Em xác nhận nhận vị trí giám sát kho theo thư mời ngày… Em mong nhận hợp đồng để xem trước và bắt đầu vào ngày… như đã trao đổi ạ."
- Nhận kèm đề nghị: "Em rất muốn nhận vị trí này. Có một điểm em xin anh/chị xem xét: vợ em sinh vào tháng tới, em xin không xếp ca đêm trong hai tháng đầu, đổi lại em nhận ca chiều cuối tuần. Nếu được, em xác nhận nhận việc ạ."
- Từ chối: "Em cảm ơn anh/chị đã dành thời gian và tin tưởng em. Sau khi cân nhắc với gia đình, thời điểm này em chưa thể nhận vị trí. Em rất mong có dịp làm việc cùng công ty trong tương lai ạ."
Anh Tuấn gửi mẫu thứ hai. Công ty đồng ý, ghi điều này vào thư mời cập nhật. Cả quá trình mất đúng bốn ngày như anh đã hẹn, và người tuyển dụng nói sau này rằng chính sự đúng hẹn khiến họ yên tâm về anh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Xin thêm thời gian suy nghĩ có làm mất lời mời làm việc không?
Hiếm khi, nếu bạn xin sớm, xin một khoảng hợp lý và nói rõ ngày trả lời. Lời mời dễ mất khi bạn im lặng, trễ hẹn hoặc xin thêm nhiều lần không có lý do mới. Người tuyển dụng quen với việc ứng viên cần vài ngày cân nhắc.
Nên trả lời thư mời làm việc trong bao lâu?
Với phần lớn vị trí, hai đến ba ngày làm việc là khoảng thường được chấp nhận. Vị trí quản lý hoặc phải chuyển chỗ ở có thể cần lâu hơn. Quan trọng hơn con số là bạn nói rõ ngày giờ sẽ trả lời và giữ đúng hẹn.
Có cần nói lý do khi xin thêm thời gian không?
Nên nói một lý do ngắn và thật, ví dụ cần bàn với gia đình hoặc cần đọc kỹ điều khoản. Không cần kể chi tiết. Lý do giúp bên kia hiểu bạn đang cân nhắc nghiêm túc chứ không phải đang trì hoãn.
Đang chờ kết quả phỏng vấn ở chỗ khác thì có nên nói không?
Bạn nên nói thật rằng mình đang chờ một kết quả khác và muốn quyết định một lần cho trọn vẹn, không cần nêu tên hay chi tiết. Đừng phóng đại hay bịa thêm lời mời không có, vì điều đó dễ lộ và làm mất lòng tin.
Đã nhận lời qua điện thoại rồi có cần gửi xác nhận bằng chữ không?
Nên gửi. Một tin nhắn hoặc thư ngắn xác nhận vị trí, ngày bắt đầu và các điểm đã thống nhất giúp hai bên không nhớ lệch, và cho bạn căn cứ đối chiếu khi nhận hợp đồng.
Khi nào nên báo nghỉ ở chỗ làm hiện tại?
Chỉ sau khi đã có xác nhận nhận việc bằng văn bản từ chỗ mới, tốt nhất là đã xem hợp đồng hoặc thư mời cập nhật. Báo nghỉ quá sớm, nếu chỗ mới đổi ý, bạn sẽ ở thế rất khó.