ThuongThao.comThương Thảo
Bàn lại khi đang làm

Việc tăng lên mà lương giữ nguyên: cách đề nghị bàn lại lương có chứng cứ

Khối lượng việc đã tăng mà lương vẫn như lúc mới vào: cách ghi chứng cứ vài tuần, chọn mốc để mở lời, câu nói mẫu và ba phương án đưa ra cùng lúc.

Vietnamese woman accountant in her thirties reviewing two stacks of blank folders at an office desk, seen from the side, soft morning window light, medium shot

Khi việc của bạn tăng rõ rệt so với lúc nhận việc mà lương chưa đổi, bạn hoàn toàn có lý do để đề nghị bàn lại, nhưng nên đến bằng chứng cứ ghi chép trong vài tuần, gắn với một mốc thay đổi cụ thể, và đưa ra hai, ba phương án cho quản lý chọn thay vì chỉ một con số. Câu chuyện thuyết phục nhất không phải "em làm nhiều quá", mà là "phạm vi việc đã thay đổi thế này, kể từ ngày này, và đây là kết quả".

Bài này đi theo một tình huống giả định: chị Thu Trang, kế toán tổng hợp ở Hải Phòng, ký hợp đồng để làm sổ sách cho một đơn vị. Tám tháng sau, công ty mở thêm chi nhánh và Trang làm luôn sổ của chi nhánh mới, thêm phần đối chiếu công nợ với nhà cung cấp. Chị chưa từng nói chuyện lương kể từ ngày vào. Dưới đây là cách chị chuẩn bị, mở lời và theo đến cùng mà không làm căng quan hệ với quản lý.

Dấu hiệu cho thấy việc của bạn đã thật sự tăng lên

Có thêm một đầu việc mới, không chỉ thêm số lượng. Làm sổ cho chi nhánh thứ hai là đầu việc mới; tháng cuối năm nhiều chứng từ hơn thì chưa phải. Khối lượng theo mùa lên rồi xuống, còn phạm vi việc đổi thì nằm lại lâu dài. Quản lý dễ chấp nhận lý do thứ hai hơn.

Có trách nhiệm mà trước đây người khác giữ. Ví dụ Trang giờ ký xác nhận số liệu công nợ thay cho trưởng phòng đi vắng, hoặc đứng tên làm đầu mối với ngân hàng. Trách nhiệm đi kèm rủi ro là thứ thường được trả thêm, kể cả khi số giờ làm không đổi.

Người khác bắt đầu dựa vào bạn. Đồng nghiệp ở chi nhánh mới hỏi Trang thay vì hỏi phòng kế toán chung. Đây là dấu hiệu bạn đang làm một phần việc của vị trí cao hơn.

Việc tăng đã kéo dài, không phải một đợt. Một dự án hai tuần chưa đủ để bàn lương; ba tháng liên tục làm hai đơn vị thì đủ. Nếu việc mới chỉ tạm thời, cách đề nghị phù hợp hơn là phụ cấp có thời hạn, sẽ nói ở phần sau.

Mô tả công việc lúc ký không còn khớp. Lấy lại hợp đồng, thư mời hoặc bản mô tả công việc ban đầu, đánh dấu những gì bạn đang làm mà văn bản không nhắc tới. Đây là tờ giấy bạn sẽ dùng nhiều nhất trong buổi nói chuyện.

Ghi chứng cứ trong bốn đến sáu tuần trước khi mở lời

Trí nhớ thường thu nhỏ việc mình đã làm. Trang ghi mỗi tối năm phút vào một bảng đơn giản, cột nào cũng điền được bằng sự việc, không cần cảm nhận.

Loại chứng cứGhi thế nàoVí dụ của Trang
Đầu việc mớiTên việc, ngày bắt đầu, ai giaoSổ chi nhánh mới, từ đầu quý, trưởng phòng giao qua thư
Tần suấtBao nhiêu lần mỗi tuần hoặc mỗi thángĐối chiếu công nợ hằng tuần với các nhà cung cấp lớn
Thời gianSố giờ ước tính mỗi tuần cho việc mớiKhoảng một ngày làm việc mỗi tuần dồn cho chi nhánh
Kết quảViệc đã chạy trơn hay đã sửa được gìBáo cáo tháng của cả hai đơn vị nộp đúng hạn ba tháng liền
Lỗi tránh đượcSai sót phát hiện sớm, tiền không bị thất thoátPhát hiện hoá đơn ghi trùng khi đối chiếu, báo kịp trước kỳ thanh toán
Ghi nhận của người khácLời khen, thư cảm ơn, nhận xét trong đánh giáGiám đốc chi nhánh nhắn cảm ơn vì báo cáo rõ ràng

Không cần đưa cả bảng cho quản lý. Bạn rút ra ba ý mạnh nhất, mỗi ý một câu, kèm một con số hoặc một ngày tháng. Bảng đầy đủ để bạn tự tin khi bị hỏi lại chi tiết.

Chọn lúc nói: gắn với một mốc thay đổi, đừng chờ cuối năm

Nhiều người đợi kỳ đánh giá cuối năm, rồi đến lúc đó ngân sách đã chốt và câu chuyện của mình chỉ là một dòng trong danh sách dài. Thời điểm tốt hơn là ngay sau một mốc mà quản lý cũng thấy: hết quý đầu tiên làm hai đơn vị, sau khi báo cáo kiểm toán xong, hoặc khi công ty công bố kế hoạch mở thêm chi nhánh. Khi đó thay đổi còn mới, người nghe không phải nhớ lại.

Tránh những lúc quản lý đang chịu áp lực trực tiếp: tuần chốt sổ, ngày có đoàn kiểm tra, ngay sau một cuộc họp căng. Cũng tránh mở lời bằng tin nhắn lúc tối muộn. Một lời hẹn gặp ngắn trong giờ làm, nói rõ chủ đề, là đủ tôn trọng cả hai bên. Trang gửi: "Chị ơi, em xin chị khoảng mười lăm phút trong tuần này để trao đổi về phạm vi việc của em từ khi có chi nhánh mới, chị tiện hôm nào ạ?"

Nói rõ chủ đề trước giúp quản lý không bị bất ngờ, và có thời gian hỏi trước bộ phận nhân sự về khả năng điều chỉnh. Giấu chủ đề rồi bất ngờ đưa ra trong cuộc gặp thường khiến người nghe phòng thủ, và câu trả lời đầu tiên gần như luôn là "để chị xem đã".

Câu mở đầu và trình tự mười lăm phút

Một cuộc nói chuyện ngắn có cấu trúc rõ thì dễ được nhớ và dễ được chuyển lên cấp trên. Trang chuẩn bị theo năm bước, mỗi bước có câu nói sẵn:

  1. Nhắc lại điểm xuất phát: "Lúc em vào, phạm vi việc của em là sổ sách của văn phòng chính, đúng như bản mô tả công việc."
  2. Nêu thay đổi kèm mốc: "Từ đầu quý này em làm thêm toàn bộ sổ của chi nhánh và đối chiếu công nợ hằng tuần, khoảng một ngày làm việc mỗi tuần."
  3. Nêu kết quả: "Ba tháng qua báo cáo cả hai bên nộp đúng hạn, và em phát hiện kịp một hoá đơn ghi trùng trước kỳ thanh toán."
  4. Đưa ra đề nghị: "Em muốn đề nghị anh chị xem xét điều chỉnh lương cho đúng với phạm vi việc hiện tại. Em đã nghĩ một vài phương án, em trình bày để chị cân nhắc."
  5. Hỏi bước tiếp theo: "Chị thấy cần thêm thông tin gì từ em, và khoảng khi nào em có thể nghe phản hồi ạ?"

Để ý câu thứ tư: đề nghị "xem xét điều chỉnh cho đúng phạm vi việc" chứ không phải "em muốn tăng lương". Cách nói thứ nhất đặt câu chuyện vào công việc, cách thứ hai đặt vào nhu cầu cá nhân, và quản lý khó đem nhu cầu cá nhân đi xin duyệt.

Ba phương án nên mang theo cùng lúc

Quản lý có thể đồng ý về lý nhưng vướng ngân sách hoặc quy chế lương. Đưa sẵn nhiều đường giúp cuộc nói chuyện không dừng ở chữ "không". Trang chuẩn bị:

  • Điều chỉnh lương cơ bản theo phạm vi việc mới. Nên nói bằng một khoảng hợp lý chứ không phải con số chốt, ví dụ "điều chỉnh khoảng một phần mười đến một phần tám", để còn chỗ thương lượng.
  • Phụ cấp kiêm nhiệm có thời hạn, ví dụ trả trong thời gian Trang còn làm sổ chi nhánh, xem lại khi công ty tuyển thêm người. Phương án này hợp khi việc mới có thể chỉ là tạm thời.
  • Chia lại việc: nếu không thể trả thêm, xin chuyển bớt một phần việc cũ cho người khác để giữ khối lượng như ban đầu. Đây không phải lời đe doạ, mà là cách nói thật rằng một người không thể làm hai phần việc lâu dài với cùng mức đãi ngộ.
  • Cam kết xem lại vào một ngày cụ thể, ghi bằng văn bản, nếu hiện tại chưa thể điều chỉnh gì.

Đừng đưa phương án mà bạn không chấp nhận được. Nếu Trang không muốn bỏ sổ chi nhánh vì đó là kinh nghiệm quý, chị không nên đề xuất chia lại việc chỉ để làm đẹp danh sách.

Chỗ hay sai khiến cuộc nói chuyện đi lạc

So với lương người khác. Kể cả khi bạn biết, đưa lương đồng nghiệp ra làm lý do sẽ chuyển câu chuyện sang chuyện công bằng giữa người với người và làm khó quản lý. Giữ câu chuyện ở phạm vi việc của chính bạn.

Kể khổ thay vì kể việc. "Em về nhà muộn, con nhỏ không ai đón" là thật, nhưng không giúp quản lý xin duyệt. Hãy dành lời kể khó khăn cá nhân cho cuộc nói chuyện về lịch làm việc, nếu cần.

Ngầm doạ nghỉ việc. Câu "nếu không thì em phải tính đường khác" chỉ nên nói khi bạn thật sự đã sẵn sàng đi. Nói ra mà không làm, bạn mất uy tín cho mọi lần thương lượng sau.

Chấp nhận ngay lời hứa chung chung. "Để cuối năm tính" chưa phải câu trả lời. Hỏi lại: "Dạ, cuối năm là kỳ đánh giá tháng mười hai phải không chị, em ghi lại để mình xem cùng nhé."

Mang tâm thế đòi nợ. Bạn không bị ai lừa; phạm vi việc thay đổi là chuyện bình thường khi công ty lớn lên. Đề nghị bàn lại là cách bình thường để hai bên khớp lại với nhau.

Sau buổi nói chuyện: gửi tóm tắt và giữ mốc

Trong ngày, gửi một tin nhắn hoặc thư ngắn ghi lại những gì đã nói. Không cần trang trọng, chỉ cần rõ: "Em cảm ơn chị đã dành thời gian. Em ghi lại để mình cùng nhớ: phạm vi việc của em đã thêm sổ chi nhánh và đối chiếu công nợ từ đầu quý; em đề nghị xem xét điều chỉnh lương hoặc phụ cấp kiêm nhiệm; chị sẽ trao đổi với nhân sự và phản hồi em trước cuối tháng." Tin nhắn này giúp cả hai nhớ giống nhau, và là căn cứ khi quản lý cần trình lên.

Đến mốc hẹn mà chưa có tin, nhắc một lần nhẹ nhàng. Nếu câu trả lời là đồng ý, hãy đề nghị điều chỉnh được ghi vào phụ lục hợp đồng hoặc quyết định bằng văn bản, ghi rõ ngày áp dụng. Lương thay đổi mà chỉ nói miệng thì đến kỳ trả lương rất dễ lệch.

Nếu câu trả lời là chưa, hãy hỏi cụ thể cần đạt điều gì và đến khi nào để được xem lại, rồi ghi nó ra. Còn nếu bạn thấy mình bị từ chối mà không có lý do rõ, phần việc tiếp theo là đánh giá lại xem vị trí này có còn hợp với bạn hay không, một câu hỏi đáng được trả lời bình tĩnh chứ không phải trong cơn bực bội.

Câu hỏi thường gặp

Làm thêm việc bao lâu thì nên đề nghị bàn lại lương?

Không có mốc chung, nhưng khi việc mới đã chạy ổn định khoảng một quý và bạn có kết quả để chỉ ra thì đủ cơ sở. Việc tạm thời vài tuần thì hợp với đề nghị phụ cấp có thời hạn hơn là đổi lương cơ bản.

Có nên đưa ra con số cụ thể khi đề nghị điều chỉnh lương không?

Nên có một khoảng đã tính trước, nói theo tỉ lệ hoặc theo phạm vi việc, nhưng để quản lý phản hồi trước khi chốt. Nói một con số cứng ngay từ đầu dễ biến cuộc trao đổi thành mặc cả.

Nếu quản lý nói công ty chỉ xét lương vào cuối năm thì sao?

Hỏi xem có thể ghi nhận phạm vi việc mới ngay bây giờ để kỳ xét cuối năm tính từ thời điểm thay đổi không, và xin phụ cấp kiêm nhiệm trong thời gian chờ. Ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn.

Được giao thêm việc ngoài mô tả công việc có bắt buộc phải nhận không?

Điều đó phụ thuộc hợp đồng, nội quy và cách giao việc; quy định về điều chuyển tạm thời có giới hạn riêng. Khi cần căn cứ pháp lý, hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi công đoàn, cơ quan lao động.

Có nên gửi đề nghị bàn lại lương bằng thư thay vì gặp trực tiếp không?

Nên gặp trực tiếp hoặc gọi trước, vì giọng nói giúp quản lý hiểu thiện chí của bạn. Thư dùng để hẹn gặp và để tóm tắt sau buổi nói chuyện, không nên là nơi đưa ra đề nghị lần đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138