ThuongThao.comThương Thảo
Thương lượng khi nhận việc

Trả lời câu "em mong muốn mức lương bao nhiêu": chuẩn bị khoảng số và cách nói

Cách trả lời câu hỏi mức lương mong muốn khi phỏng vấn: tính ba mốc sàn, mục tiêu, mở đầu, nói khoảng hay một số, câu mẫu cho từng lúc bị hỏi.

young Vietnamese woman sitting across a small round table from an interviewer in a bright meeting room, seen from behind her shoulder, soft window light, blank notepad

Khi bị hỏi "em mong muốn mức lương bao nhiêu", câu trả lời tốt nhất là một khoảng số bạn đã tính sẵn từ trước, kèm một câu lý do ngắn gắn với công việc, và một câu mở để còn bàn tiếp về tổng đãi ngộ. Bạn không cần né, không cần đoán ý người hỏi, cũng không cần nói một con số thật thấp cho an toàn. Việc cần làm nằm ở trước buổi phỏng vấn: biết mức sàn của mình, mức mục tiêu, và mức mở đầu.

Bài này đi qua cách tính ba mốc đó mà không cần biết mặt bằng lương chính xác, cách chọn giữa khoảng số và một con số, câu nói mẫu cho từng thời điểm bị hỏi (qua điện thoại sàng lọc, giữa buổi phỏng vấn, cuối buổi), những câu trả lời làm bạn mất thế, và cách xử lý khi người hỏi ép "nói một con số thôi". Ví dụ xuyên suốt là Ngọc Anh, nhân viên chăm sóc khách hàng hai năm kinh nghiệm ở TP Hồ Chí Minh, đang ứng tuyển vị trí trưởng nhóm nhỏ.

Người hỏi thật ra muốn biết gì

Câu hỏi về mức lương mong muốn thường đến sớm hơn bạn nghĩ, có khi ngay trong cuộc gọi sàng lọc đầu tiên. Lý do khá thực tế: bộ phận tuyển dụng đã có một ngân sách cho vị trí, và họ muốn biết ngay bạn có nằm trong khoảng đó không để khỏi mất thời gian của cả hai bên. Họ cũng muốn xem bạn có hiểu giá trị công việc mình ứng tuyển hay không, và bạn nói chuyện tiền có bình tĩnh không, vì nhiều vị trí sau này cũng phải nói chuyện tiền với khách hàng hoặc đối tác.

Hiểu như vậy thì bạn bớt căng. Đây không phải một cái bẫy, cũng không phải bài kiểm tra xem bạn có tham hay không. Đây là một câu hỏi lọc. Câu trả lời của bạn cần đạt hai việc: cho người hỏi một con số đủ rõ để họ xếp bạn vào đúng chỗ, và giữ lại khoảng trống để sau khi hai bên hiểu nhau hơn thì còn bàn được. Với Ngọc Anh, người phỏng vấn đang cân nhắc giữa một người có kinh nghiệm dẫn nhóm và một người đang lên từ nhân viên. Câu trả lời của cô phải cho thấy cô biết mình đang ở đâu giữa hai mốc đó.

Tính ba mốc trước buổi phỏng vấn

Trước khi đi, hãy viết ra giấy ba con số, mỗi con số có lý do riêng. Không cần chính xác đến từng trăm nghìn, nhưng phải là con số bạn tự tin giải thích được.

MốcCách tínhDùng để làm gì
Mức sànChi phí sống hằng tháng cộng khoản để dành tối thiểu, cộng chi phí đi lại tới chỗ làm mới; so với thu nhập hiện tại nếu đang đi làmDưới mức này thì bạn từ chối, không phải bàn thêm
Mức mục tiêuMức bạn thấy công bằng với phạm vi việc trong mô tả, dựa trên tin tuyển dụng công khai cùng vị trí, hỏi người cùng nghề, khảo sát lương của các đơn vị tuyển dụng công bốCon số bạn muốn chốt được
Mức mở đầuCao hơn mức mục tiêu một chút, thường vài phần trăm đến khoảng một phần mười, vì người tuyển hiếm khi nhận ngay con số đầuCon số bạn nói ra đầu tiên, thường là đầu trên của khoảng

Ngọc Anh làm như sau: cô cộng tiền nhà, ăn uống, gửi về cho mẹ, xăng xe và khoản để dành, ra mức sàn. Cô đọc kỹ các tin tuyển trưởng nhóm chăm sóc khách hàng có ghi khoảng lương, hỏi hai người quen đang làm vị trí tương tự, rồi đặt mức mục tiêu ở giữa các khoảng đó vì cô có kinh nghiệm thật nhưng chưa từng dẫn nhóm chính thức. Mức mở đầu cô đặt cao hơn mục tiêu một chút. Ba con số nằm trên một mảnh giấy, và cô biết vì sao có từng con số.

Nói một khoảng hay nói một con số

Khoảng số hợp khi bạn chưa biết rõ phúc lợi. Nếu chưa biết công ty có thưởng, phụ cấp, bảo hiểm sức khoẻ bổ sung hay không, một khoảng cho phép bạn điều chỉnh khi biết thêm. Mẹo là đặt mức mục tiêu ở gần đầu dưới của khoảng, vì người nghe thường nhớ đầu dưới. Ví dụ nếu mục tiêu là 100 đơn vị, khoảng 100 đến 110 tốt hơn khoảng 90 đến 110.

Một con số hợp khi bạn đã biết khá rõ việc và quyền lợi. Ở vòng cuối, khi đã nghe đủ về phạm vi việc và chế độ, một con số cụ thể nghe chắc chắn hơn. Con số lẻ một chút, có cơ sở, thường được tin hơn con số tròn trĩnh bởi nó cho thấy bạn đã tính.

Khoảng quá rộng là tự hạ giá. Khoảng từ thấp đến rất cao cho người nghe cảm giác bạn chưa biết mình muốn gì, và họ sẽ chọn đầu thấp. Độ rộng khoảng một phần mười là vừa.

Luôn kèm một câu lý do. Con số đứng trơ dễ bị mặc cả. Con số đi kèm "vì vị trí này có phần dẫn nhóm và đo chỉ số chất lượng, phần em đã làm ở chỗ cũ" thì người nghe phải phản hồi vào lý do, không chỉ vào con số.

Câu mẫu theo từng lúc bị hỏi

Câu hỏi giống nhau nhưng thời điểm khác nhau thì câu trả lời nên khác. Dưới đây là cách Ngọc Anh chuẩn bị cho ba lúc.

  • Cuộc gọi sàng lọc, chưa biết gì nhiều: "Dạ, với vị trí trưởng nhóm như anh/chị mô tả, em đang hướng tới khoảng từ A đến B. Em cũng muốn hiểu thêm về phạm vi công việc và chế độ để mình cùng xem lại cho sát ạ."
  • Giữa buổi phỏng vấn, sau khi đã kể kinh nghiệm: "Em có hai năm xử lý phản hồi khách và đã kèm ba bạn mới vào nghề. Vì vậy em nghĩ khoảng A đến B là hợp với phần việc dẫn nhóm. Anh/chị cho em biết ngân sách vị trí này đang ở khoảng nào được không ạ?"
  • Cuối buổi, khi đã nghe đủ về chế độ: "Sau khi nghe anh/chị chia sẻ về thưởng theo quý và chế độ bảo hiểm bổ sung, em nghĩ mức B là hợp lý cho em. Nếu mình thống nhất được mức này, em sẵn sàng nhận việc trong tháng tới."
  • Khi bị hỏi qua tin nhắn hoặc biểu mẫu: ghi khoảng số kèm chữ "tuỳ tổng đãi ngộ", không bỏ trống, vì bỏ trống có thể làm hồ sơ bị lọc ra.
  • Khi chưa kịp chuẩn bị: "Em xin phép gửi lại anh/chị con số cụ thể trong hôm nay sau khi xem lại mô tả công việc ạ." Câu này lịch sự và không ai phạt bạn vì muốn trả lời cẩn thận.

A và B ở đây là ba mốc bạn đã tính. Thay đúng con số của mình, đọc to vài lần ở nhà cho trôi, để lúc nói không bị vấp ở đúng chỗ con số.

Những câu trả lời làm bạn mất thế

Phần lớn người mới đi làm không mất tiền vì nói số thấp, mà vì nói theo cách khiến người nghe có quyền tự quyết hết.

Câu hay gặpVì sao bất lợiNói thay bằng
"Dạ, tuỳ công ty ạ"Trao toàn quyền cho bên kia, họ sẽ đưa mức thấp trong ngân sáchMột khoảng số kèm câu mở về tổng đãi ngộ
"Em lấy bao nhiêu cũng được, quan trọng là học hỏi"Nghe khiêm tốn nhưng người nghe hiểu là bạn chấp nhận mức thấp nhất"Em rất muốn học ở môi trường này, và em nghĩ khoảng A đến B là hợp với phần việc"
Nói ngay mức sànMức sàn là điểm từ chối, không phải điểm mở đầu; hết đường lùiNói mức mở đầu
Nói lương hiện tại rồi cộng thêmKéo câu chuyện về lương cũ thay vì giá trị việc mớiNói mức theo việc mới, lý do theo việc mới
Xin lỗi trước khi nói sốTự cho người nghe biết bạn thấy con số đó quá caoNói thẳng, giọng bình thường, rồi im để họ phản hồi

Câu cuối cùng trong bảng hay bị bỏ qua: sau khi nói con số, hãy dừng lại. Rất nhiều người nói xong rồi vội thêm "nhưng em cũng linh hoạt lắm ạ", tự hạ giá chỉ vì sợ khoảng lặng vài giây.

Khi bị ép "nói một con số thôi"

Có người phỏng vấn không nhận khoảng số. Họ nói "em cứ cho anh/chị một con số". Lúc này đừng cố né thêm, vì né nhiều lần sẽ thành khó chịu. Hãy đưa mức mục tiêu hoặc nhích lên một chút, kèm lý do, rồi để cửa mở về tổng đãi ngộ: "Dạ, nếu là một con số thì em nghĩ là B. Nếu phần thưởng hoặc phụ cấp của công ty khác với em hình dung, em sẵn sàng bàn lại cho phù hợp."

Một trường hợp khác là người hỏi muốn bạn nói trước, còn họ không nói ngân sách. Bạn có thể hỏi lại một lần, nhẹ nhàng: "Anh/chị có thể chia sẻ khoảng ngân sách cho vị trí này không ạ, để em trả lời cho sát?" Nếu họ vẫn không nói, bạn trả lời bằng con số của mình. Hỏi lại một lần là hợp lý, hỏi đến lần thứ ba là bạn đang đẩy họ vào thế khó, và điều đó không giúp gì cho bạn.

Ngọc Anh gặp đúng tình huống này ở vòng hai. Cô hỏi ngân sách một lần, người phỏng vấn cười bảo "tuỳ em". Cô nói mức B, giải thích bằng ba bạn mới cô đã kèm và tỉ lệ khách hài lòng nhóm cô giữ được, rồi dừng. Người phỏng vấn ghi lại và chuyển sang câu khác. Không ai phản ứng gì đặc biệt, đó là dấu hiệu bình thường, không phải dấu hiệu xấu.

Tự kiểm trước khi bước vào phòng

Mười phút trước giờ hẹn, đọc lại danh sách này. Nếu một dòng trả lời "chưa", hãy sửa trước khi vào.

  • Mình đã có ba con số sàn, mục tiêu, mở đầu viết ra giấy chưa, và giải thích được từng số trong một câu chưa?
  • Mình đã đọc lại mô tả công việc để biết phần việc nào cao hơn việc cũ, dùng làm lý do cho con số chưa?
  • Mình đã tập nói câu có con số thành tiếng ít nhất ba lần chưa?
  • Mình đã chuẩn bị một câu hỏi về thưởng, phụ cấp, bảo hiểm và lộ trình xét lương để hỏi lại chưa?
  • Mình đã biết mình sẽ nói gì nếu họ đưa mức dưới sàn, ví dụ "em xin thời gian cân nhắc" thay vì gật ngay chưa?
  • Mình có định nói dối về lương cũ hay về một lời mời khác không? Nếu có, bỏ ý đó đi; thông tin sai rất dễ lộ khi xác minh và làm mất lòng tin ngay từ đầu.

Danh sách này không giúp bạn được mức cao nhất, nó giúp bạn không chốt dưới mức đáng có chỉ vì lúng túng. Với đa số người mới, đó đã là khác biệt lớn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên hỏi ngược lại nhà tuyển dụng ngân sách cho vị trí là bao nhiêu không?

Có, hỏi một lần một cách lịch sự là bình thường. Nếu họ chia sẻ khoảng ngân sách, bạn đặt con số của mình trong hoặc gần đầu trên khoảng đó. Nếu họ từ chối, bạn trả lời bằng con số đã chuẩn bị, đừng hỏi thêm lần nữa.

Nói mức lương mong muốn cao quá có bị loại không?

Có thể, nếu con số vượt xa ngân sách và bạn không có lý do. Nhưng nếu con số dựa trên phạm vi việc và kinh nghiệm cụ thể, phần lớn bên tuyển sẽ phản hồi bằng mức họ có thể trả thay vì loại thẳng. Rủi ro lớn hơn thường là nói quá thấp rồi không kéo lên được.

Nên nói mức lương gộp hay mức lương thực nhận khi được hỏi?

Nên hỏi lại người tuyển dụng họ đang tính theo cách nào, rồi nói cùng cách đó. Nếu chưa rõ, bạn nói con số và ghi chú rõ đó là lương gộp trước thuế và bảo hiểm hay là số thực nhận, để hai bên không hiểu lệch nhau.

Mới ra trường chưa có kinh nghiệm thì tính mức mục tiêu thế nào?

Bạn dựa vào tin tuyển dụng công khai cho vị trí mới vào nghề, hỏi anh chị khoá trên và khảo sát lương công bố, rồi lấy khoảng giữa. Lý do có thể là kỳ thực tập, dự án ở trường, kỹ năng cụ thể khớp với mô tả công việc.

Nếu đã nói một con số rồi thì sau đó có xin cao hơn được không?

Được, nếu phạm vi việc hoặc chế độ khác với những gì bạn hiểu lúc trả lời. Bạn nói rõ điều gì đã thay đổi, ví dụ thêm phần quản lý ca đêm, rồi đề nghị điều chỉnh. Nếu không có gì thay đổi mà tự nâng con số, bên tuyển dễ mất thiện cảm.

Có nên viết mức lương mong muốn vào hồ sơ ứng tuyển không?

Nếu biểu mẫu bắt buộc thì ghi một khoảng kèm chữ tuỳ tổng đãi ngộ. Nếu không bắt buộc, bạn có thể để dành tới khi nói chuyện trực tiếp, vì khi đó bạn đã hiểu công việc rõ hơn và trả lời sát hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138