ThuongThao.comThương Thảo
Tình huống khó

Chỉ được hứa miệng về lương thưởng khi nhận việc: cách xin ghi lại mà không mất lòng

Người tuyển dụng hứa miệng thưởng, tăng lương sau thử việc nhưng thư mời không ghi? Cách xin ghi lại lịch sự, câu nói mẫu và bảng tự kiểm trước khi gật đầu.

young Vietnamese man sitting across a small wooden meeting table from a manager, listening and taking notes in a blank notebook, side view, soft afternoon window light

Khi người tuyển dụng chỉ hứa miệng về lương, thưởng hay lịch tăng lương, cách an toàn nhất là xin ghi lại điều đó vào thư mời, hợp đồng hoặc phụ lục trước khi ký; nếu chưa ghi được ngay, ít nhất gửi một email tóm tắt buổi trao đổi để bên kia xác nhận. Lời hứa không có chữ viết không hẳn là lời nói dối, nhưng nó rất dễ biến mất khi người hứa nghỉ việc, đổi vị trí hoặc đơn giản là quên.

Xin ghi lại không phải là nghi ngờ người đối diện. Đó là thói quen làm việc bình thường, và nếu bạn nói đúng cách thì người tuyển dụng tử tế sẽ thấy bạn cẩn thận chứ không khó tính. Phần dưới đi qua tình huống mẫu, câu nói dùng được, thứ tự ưu tiên khi xin ghi, và cách đọc phản ứng của bên kia.

Tình huống mẫu: Linh và lời hứa "qua thử việc là lên lương"

Linh, mới ra trường, ứng tuyển vị trí kế toán tổng hợp ở một công ty thương mại tại Hà Nội. Buổi phỏng vấn thứ hai, trưởng phòng nói rất nhiệt tình: lương thử việc ở mức ví dụ 8 triệu, qua thử việc sẽ lên 10 triệu, cuối năm có thưởng tháng thứ mười ba, sáu tháng sau xét tăng lương tiếp nếu làm tốt. Ba ngày sau, thư mời làm việc đến hộp thư của Linh, chỉ có một dòng về lương thử việc và ngày bắt đầu đi làm.

Linh rơi vào đúng cái thế khó mà rất nhiều người mới đi làm gặp: hỏi lại thì sợ bị cho là đòi hỏi, không hỏi thì sợ ba tháng sau mọi thứ khác đi. Thật ra ở đây có ba lời hứa khác nhau, và mức độ cần ghi lại của từng cái cũng khác nhau. Mức lương sau thử việc là thứ quan trọng nhất, vì nó chính là lương của hợp đồng lao động sẽ ký sau này. Thưởng cuối năm thường nằm trong quy chế thưởng của công ty, có thể xin xem quy chế thay vì xin ghi riêng. Lời "sáu tháng sau xét tăng" là lời mềm nhất, ghi được thì tốt, không ghi được thì nên biết công ty xét theo cách nào.

Tách lời hứa thành từng phần như vậy giúp Linh không phải hỏi dồn một lúc. Cô chỉ cần chọn đúng một hai điều quan trọng để xin ghi, phần còn lại hỏi để hiểu.

Loại lời hứa nào cần ghi lại trước, loại nào chỉ cần hỏi rõ

Không phải lời hứa nào cũng có trọng lượng như nhau. Bảng dưới giúp bạn chọn việc nào xin ghi vào giấy tờ, việc nào chỉ cần hỏi cách tính.

Lời hứaMức cần ghi lạiNên ghi ở đâuNếu không ghi được thì làm gì
Lương sau thử việcRất caoThư mời làm việc hoặc hợp đồng thử việcGửi email tóm tắt, đề nghị bên kia trả lời xác nhận
Phụ cấp cố định hằng thángCaoHợp đồng lao động hoặc phụ lụcHỏi phụ cấp nằm trong quy chế nào, xin xem bản quy chế
Thưởng cuối năm, thưởng theo kết quảTrung bìnhQuy chế thưởng của công tyHỏi thưởng dựa trên tiêu chí gì, năm trước có chi không
Lịch xét tăng lươngTrung bìnhThư mời hoặc email xác nhậnHỏi ai xét, xét vào tháng nào, căn cứ đánh giá ra sao
Chức danh, phạm vi công việcCaoHợp đồng và mô tả công việcXin bản mô tả công việc đính kèm thư mời
Làm từ xa, giờ linh hoạtCao nếu đó là lý do bạn nhận việcHợp đồng hoặc phụ lụcEmail xác nhận, ghi rõ số ngày và điều kiện

Nguyên tắc chung: điều gì bạn sẽ dựa vào để quyết định có nhận việc hay không thì điều đó đáng được ghi lại. Điều chỉ làm bạn vui thêm thì hỏi rõ là đủ. Nhờ vậy danh sách xin ghi của bạn ngắn, người tuyển dụng dễ đồng ý hơn.

Câu nói mẫu khi xin ghi lại, theo từng mức độ

Mức nhẹ, khi mọi thứ đang thuận. "Dạ em cảm ơn anh chị đã gửi thư mời. Em xin phép hỏi thêm một ý: mức lương sau thử việc mình đã trao đổi hôm trước, anh chị có thể bổ sung vào thư mời giúp em được không ạ? Em muốn mọi thứ rõ từ đầu để yên tâm làm."

Mức vừa, khi bên kia nói "yên tâm, công ty không quên đâu". "Dạ em tin anh chị ạ. Chỉ là em nghĩ sau này nếu người phụ trách thay đổi thì có chữ viết sẽ đỡ phải nhắc lại. Nếu chưa sửa thư mời được thì em gửi email tóm tắt, anh chị trả lời xác nhận giúp em là được."

Mức chắc, khi đó là điều kiện để bạn nhận việc. "Dạ mức lương sau thử việc là yếu tố chính em cân nhắc. Em mong được thấy nó trong giấy tờ trước khi ký. Nếu cần thêm thời gian để duyệt nội bộ, em sẵn sàng chờ thêm vài ngày."

Khi hỏi về thưởng. "Dạ anh chị có thể cho em xem quy chế thưởng hiện hành, hoặc cho em biết thưởng cuối năm được tính dựa trên những tiêu chí nào không ạ?"

Điều không nên nói. Đừng nói kiểu "em sợ công ty không giữ lời" hay "nhiều chỗ hứa rồi lật". Câu đó biến một yêu cầu hành chính thành lời buộc tội, và người nghe sẽ phải tự bào chữa thay vì giải quyết việc của bạn.

Viết email tóm tắt buổi trao đổi thế nào để có giá trị

Nếu thư mời không sửa được, email tóm tắt là phương án dự phòng tốt. Nó không thay được hợp đồng, nhưng nó lưu lại ai đã nói gì, vào ngày nào, và cho bên kia cơ hội đính chính ngay nếu bạn hiểu sai.

  1. Gửi trong vòng một hai ngày sau buổi nói chuyện, khi trí nhớ cả hai bên còn rõ.
  2. Gửi đến đúng người đã hứa, đồng gửi bộ phận nhân sự nếu bạn đã liên lạc với họ.
  3. Mở bằng lời cảm ơn ngắn, rồi viết "Em xin tóm tắt lại các nội dung đã trao đổi để hai bên cùng nắm".
  4. Liệt kê từng ý thành dòng riêng: mức lương thử việc, mức lương sau thử việc, thời gian thử việc, phụ cấp nếu có, lịch xét tăng lương.
  5. Dùng số và mốc thời gian cụ thể, tránh các chữ như "khoảng", "tầm", "sẽ xem xét".
  6. Kết bằng câu "Nếu em hiểu chưa đúng ý nào, anh chị đính chính giúp em ạ".
  7. Lưu email đó cùng thư mời, hợp đồng vào một thư mục riêng, đừng chỉ để trong hộp thư công ty vì khi nghỉ việc bạn mất quyền truy cập.

Một email tóm tắt không ai trả lời vẫn tốt hơn không có gì, nhưng giá trị của nó tăng lên rất nhiều khi bên kia trả lời một chữ "đúng rồi em". Nếu sau vài ngày vẫn im lặng, bạn có thể nhắc nhẹ khi gặp mặt hoặc gọi điện.

Đọc phản ứng của bên tuyển dụng

Đồng ý ghi ngay hoặc gửi lại thư mời có sửa. Đây là dấu hiệu tốt nhất. Công ty có quy trình rõ, người tuyển dụng không ngại cam kết.

Nói phải xin duyệt, hẹn vài ngày. Bình thường ở công ty có nhiều cấp. Bạn chỉ cần hỏi ai duyệt và khi nào có kết quả, rồi chờ.

Từ chối ghi nhưng giải thích được lý do và đưa ra quy chế. Chấp nhận được nếu quy chế đó rõ ràng, ví dụ lương sau thử việc theo thang bảng lương có sẵn và bạn được xem bậc của mình.

Né tránh, đổi chủ đề, hoặc nói "em đòi hỏi quá". Đây là tín hiệu cần dừng lại suy nghĩ. Một lời hứa mà người hứa không dám viết ra thì khả năng nó được giữ nguyên ba tháng sau không cao.

Ép bạn nhận việc ngay hôm nay, không cho thời gian. Áp lực thời gian cộng với lời hứa miệng là tổ hợp đáng lo nhất. Bạn có quyền xin thêm một hai ngày để cân nhắc.

Câu tự hỏi trước khi gật đầu khi lời hứa vẫn chưa được ghi

Có những lúc bạn vẫn quyết định nhận việc dù lời hứa chưa được ghi, ví dụ vì công ty nhỏ, quen làm việc kiểu gia đình, hoặc vì bạn cần việc gấp. Khi đó, hãy trả lời thật lòng mấy câu dưới đây trước khi ký.

  • Nếu lời hứa không thành, mức lương đang ghi trong giấy tờ có đủ để mình sống và làm tiếp không?
  • Người hứa có phải là người có quyền quyết định lương, hay chỉ là người phỏng vấn?
  • Mình đã có email tóm tắt hoặc tin nhắn nào lưu lại lời hứa chưa?
  • Nếu đến mốc mà không được tăng, mình định nói gì và với ai?
  • Mình đã hỏi người đang làm ở đó về cách công ty giữ lời với nhân viên mới chưa, bằng cách hỏi chung chứ không dò chuyện riêng?

Nếu câu trả lời đầu tiên là "không đủ", bạn đang đặt cả kế hoạch tài chính vào một câu nói. Lúc đó nên thương lượng lại mức lương ghi trên giấy, thay vì dựa vào lời hứa tăng sau.

Khi đến mốc mà lời hứa không thành

Giả sử Linh đã có email xác nhận, nhưng hết thử việc phòng nhân sự vẫn gửi hợp đồng ghi mức lương cũ. Lúc này đừng vội nghĩ mình bị lừa. Việc đầu tiên là hỏi xem người làm hợp đồng có biết thoả thuận ban đầu không, vì ở nhiều công ty người phỏng vấn và người soạn giấy tờ là hai bộ phận khác nhau và thông tin không được chuyển qua.

Câu mở lời có thể là: "Dạ em nhận được hợp đồng chính thức rồi ạ. Em thấy mức lương chưa khớp với nội dung anh Tùng xác nhận qua email hôm em nhận việc, em gửi kèm email đó, nhờ chị kiểm tra giúp em." Câu này không buộc tội ai, đưa ngay chứng cứ ra, và chuyển việc kiểm tra sang người có trách nhiệm.

Nếu sau khi kiểm tra công ty vẫn giữ mức thấp hơn, hãy hỏi lý do cụ thể: do kết quả thử việc chưa đạt, do quy chế thay đổi, hay do ngân sách. Mỗi lý do có một hướng thương lượng khác. Kết quả chưa đạt thì xin tiêu chí và hẹn mốc xét lại; ngân sách thì xin lộ trình có ngày tháng. Còn nếu không có lý do nào được đưa ra, bạn đã có thông tin quan trọng để quyết định có ở lại lâu dài hay không. Khi thấy có dấu hiệu vi phạm, hỏi công đoàn hoặc cơ quan quản lý lao động trước khi làm gì tiếp.

Câu hỏi thường gặp

Lời hứa miệng về lương có giá trị pháp lý không?

Thoả thuận miệng không phải vô nghĩa, nhưng rất khó chứng minh khi có bất đồng. Hợp đồng lao động phải ghi mức lương, nên điều quan trọng là đưa mức lương thống nhất vào hợp đồng hoặc phụ lục. Khi có vướng mắc cụ thể, bạn nên hỏi luật sư, công đoàn hoặc cơ quan quản lý lao động.

Xin ghi lại lời hứa có làm mất cơ hội nhận việc không?

Hiếm khi, nếu bạn nói lịch sự và chỉ xin ghi một hai điều quan trọng. Nơi tuyển dụng rút lại lời mời chỉ vì bạn muốn có chữ viết là nơi mà lời hứa miệng của họ vốn đã không đáng tin.

Email tóm tắt không được trả lời thì có ích gì không?

Vẫn có ích vì nó lưu lại ngày giờ và nội dung bạn hiểu, nhưng giá trị yếu hơn nhiều so với email có xác nhận. Bạn nên nhắc nhẹ để bên kia trả lời một câu ngắn, và khi ký hợp đồng thì đối chiếu lại từng ý.

Nên xin ghi lời hứa vào thư mời hay vào hợp đồng?

Lương sau thử việc, chức danh, địa điểm làm việc nên nằm trong hợp đồng hoặc phụ lục. Thư mời là bước đầu, có sửa được thì tốt. Nếu thư mời và hợp đồng ghi khác nhau, bạn hỏi lại trước khi ký, đừng ký rồi mới hỏi.

Người hứa nghỉ việc trước khi lời hứa đến hạn thì làm sao?

Bạn mang email tóm tắt hoặc tin nhắn có xác nhận đến gặp người quản lý mới hoặc bộ phận nhân sự, trình bày bình tĩnh rằng đây là thoả thuận lúc nhận việc. Không có chữ viết thì bạn chỉ còn cách thương lượng lại từ đầu.

Có nên ghi âm buổi phỏng vấn để làm bằng chứng không?

Ghi âm lén thường làm hỏng quan hệ nếu bị phát hiện, và giá trị của nó còn tuỳ hoàn cảnh pháp lý cụ thể. Cách chắc và đàng hoàng hơn là xin ghi vào giấy tờ hoặc gửi email tóm tắt để hai bên cùng xác nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138